5/ Istotna tożsamość doskonałości kształtowanej przez wszystkie zakony. Ideał Karmelu

Co doda Karmel Dzieciątka Jezus do doskonałości zakonnej wspólnej wszystkim zakonom i zgromadzeniom? Jaka będzie różnica między doskonałością karmelitańska a doskonałością zakonną? Różnica polega nie tyle na istocie doskonałości jako takiej, bo ona wszędzie będzie zjednoczeniem z Bogiem w miłości i promieniowaniem tejże miłości, lecz polega ona na odrębnych cechach, czyli na różnicy celu, środków i ducha, jakie ożywiają dane zgromadzenie.

Człowiek od człowieka nie różni się istotą, czyli naturą, która u wszystkich jest jednakowa, lecz różni się swoimi cechami i własnościami, które u każdego są inne. Tak i doskonałość karmelitańska. Ideałem jej jest zjednoczenie z Bogiem w miłości, czyli stan nabytej doskonałości i udzielanie tejże bliźnim przez pełne rozwinięcie poprzednio wymienionych się ludzkich i nadprzyrodzonych; z tą zasadniczą różnicą, że celem i cechą Karmelu jest kontemplacja rzeczy Bożych jako część przedniejsza, podrzędna zaś jest miłość bliźniego, czyli promieniowanie i udzielanie bliźnim w dziełach apostolstwa nabytej przez miłość Boga doskonałości. W tym leży doskonałość karmelitańska, w tym cel i ideał Karmelu, w tym jest esencja pełnego rozwoju naszych sił i władz, jakie daje nam natura, łaska i środki zawarte w naszym sposobie życia.

W: Mały traktat..., dz. cyt., Łódź 2011.